Het leenstelsel dat in september 2015 is ingevoerd in Nederland brengt meer min- dan pluspunten met zich mee, blijkt uit een uitgebreide verkenning van het Jongerenplatform van de Sociaal Economische Raad (SER). In het rapport van de SER en soortgelijke rapporten wordt dringend verzocht om meer onderzoek te doen naar de gevolgen van dit leenstelsel.

Uit meerdere rapporten is gebleken dat de kansenongelijkheid van studenten enorm is toegenomen sinds de invoering van het leenstelsel. Ook in de politiek is het leenstelsel al enige tijd een belangrijk gespreksonderwerp.

De invoering van het leenstelsel betekent dat studenten geen recht meer hebben op een basisbeurs. Er kan alleen nog geld geleend worden, dit geleende geld moet binnen 35 jaar terugbetaald worden. Voorheen kregen studenten een prestatiebeurs: behaalde je binnen 10 jaar je diploma, dan werd deze beurs omgezet in een gift.

Sinds de invoering van het leenstel is er veel onderzoek gedaan naar het welzijn van studenten. Zo is er door het Ministerie van Onderwijs een grootschalig onderzoek gedaan naar psychische problemen onder studenten in het hoger onderwijs. Studenten geven aan meer stress te ervaren en één op de drie studenten maakt zich grote zorgen over wat een studieschuld voor hun toekomst betekent.

Steeds meer studenten kiezen ervoor om minder te werken tijdens hun studie om zich beter te kunnen focussen. Studenten willen zo snel mogelijk afstuderen, hoe langer ze over een studie doen hoe duurder deze wordt. Ook het aantal doorstromers van MBO naar HBO is afgenomen, blijkt uit onderzoek van het Interstedelijk Studenten Overleg. Studenten die vaak meer in hun mars hebben nemen nu sneller genoegen met een mbo-diploma omdat doorstuderen nou eenmaal veel geld kost.

Maar zijn studenten niet de toekomst, het cement van onze samenleving? En moet er niet juíst in die toekomst geïnvesteerd worden? CDA en Christenunie vinden van wel, en ook de PVDA (de bedenker van het leenstelsel) geeft aan niet langer meer achter het leenstelsel te staan.

Echter, de kans dat er onder het huidige kabinet al wijzigingen rondom het leenstelsel worden doorgevoerd is klein. CDA en Christenunie hebben dit kabinet steun beloofd aan VVD en D66, die het leenstelsel steunen. D66 is bereid om het leenstelsel aan te passen maar wil niet terug naar de ‘’oude’’ basisbeurs. Er moet een middenweg komen. Wat die middenweg gaat zijn zal de komende tijd moeten blijken.