Bijna 100.000 oud-studenten verdienen te weinig om hun studieschuld (volledig) terug te kunnen betalen. Dat blijkt uit cijfers die Trouw heeft opgevraagd bij DUO. Het aantal afgestudeerden dat hun lening niet kan terugbetalen neemt de afgelopen jaren alleen maar toe en ook de hoogte van de schuld per oud-student wordt steeds meer. Kan de volledige studieschuld überhaupt wel afgelost worden, of moet de overheid straks heel veel kwijtschelden?

Draagkrachtregeling

Het aantal jongeren dat hun studieschuld niet kan afbetalen stijgt de afgelopen jaren. Er zijn nog geen definitieve cijfers bekend, maar in 2016 waren dit rond de 100.000 oud-studenten, terwijl dit er in 2015 nog 90.000 waren. Waar komt deze stijging vandaan?

Volgens het DUO is er in 2012 een verandering doorgevoerd die hier mede toe geleid kan hebben. Vanaf dat jaar wordt namelijk aan de hand van het inkomen van de afgestudeerde het maandbedrag bepaalt dat hij of zij af moet lossen. De laatste jaren zijn deze maandelijkse terugbetalingen heel laag, omdat jongeren moeilijk aan een betalende baan kwamen. Het kan zelfs zo zijn dat iemand tijdelijk niets hoeft af te lossen, omdat hij of zij (bijna) niks verdient. Dit heet de draagkrachtregeling.

Voor oud-studenten die volgens de oude regels van DUO leenden, toen de basisbeurs nog bestond, geldt dat na 15 jaar hun schuld op dat moment kwijtgescholden wordt. Als zij jarenlang niets verdienen en dus niet aflossen, zou het betekenen dat er na 15 jaar nog een flink bedrag openstaat en de staat een hoop geld niet terugkrijgt. Toch is dit niet het geval volgens DUO; als je meer gaat verdienen ga je automatisch ook meer terugbetalen, waardoor het vaak wel op tijd rechttrekt.

Nieuwe regeling

Volgens DUO zijn deze cijfers dus geen reden tot paniek. Niet alleen het percentage studenten dat leent voor hun studie neemt toe, ook het aantal studenten dat wél terugbetaalt is ook gegroeid. Feit is wel dat huidige studenten meer moeten lenen voor hun studie; niet alleen het collegegeld wordt hoger, ook op kamers gaan wordt duurder. In 2016 was de gemiddelde studieschuld van een pas-afgestudeerde rond de €15.000, maar verwacht wordt dat dit binnen een paar jaar op €21.000 ligt. Positief punt: huidige studenten vallen onder de nieuwe regels van DUO en mogen daardoor 35 jaar doen over het afbetalen van hun studieschuld. Dit, gecombineerd met het feit dat het inkomen anders wordt meegeteld, zorgt ervoor dat hun maandelijkse aflossing lager ligt.

Ontevredenheid

Door het afschaffen van de basisbeurs bespaart de staat 900 miljoen euro. De afspraak was dat dit geld geïnvesteerd zou worden in het hoger onderwijs. Volgens het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) en de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) gebeurt dit niet genoeg. De investeringen gedeeld door het aantal studenten komt namelijk uit op een lager bedrag per student (€14.300) dan jaren geleden (2000: €19.900). Volgens Jan Sinnige, ISO-voorzitter, moet het nu afgelopen zijn en moet er flink geïnvesteerd worden in de verbetering van het Nederlandse onderwijs.

Volgens het ministerie van Onderwijs rekenen de studentenorganisaties met verkeerde getallen; in 2016 kregen onderwijsinstellingen €6.800 per student, de komende jaren is dat €7.100. D66-leider Alexander Pechtold vraagt studenten om geduld te hebben. Volgens hem is het logisch dat de vruchten van de investeringen nog niet goed zichtbaar zijn. Dit is pas het eerste jaar dat er geïnvesteerd kan worden en daarbij zijn de investeringen gericht op rendement op de lange termijn.