DUO en Translink, het bedrijf achter de ov-chipkaart, zijn op het matje geroepen door de rechter. DUO heeft namelijk de reisgegevens van 377 studenten opgevraagd én gekregen van Translink, om te controleren of studenten niet fraudeerden met de uitwonende studiebeurs. Dit is volgens de rechter in strijd met de privacyregels.

Lekker cashen

In het oude studiefinancieringsstelsel was een uitwonende beurs een stuk hoger dan de basisbeurs voor thuiswonende studenten. Als je voor de invoering van het studievoorschot (2015) bent gaan studeren, profiteer je hier nog van dit oude stelsel. Flink wat boefjes hebben met de uitwonende beurs gesjoemeld door thuis te blijven wonen, maar zich wel op een ander woonadres in te schrijven. Eerder bleek al dat bepaalde controles van DUO op deze fraude niet geldig waren. Nu blijkt dat DUO stufi-fraudeurs ook probeert te pakken door hun reisgegevens te controleren via de ov-chipkaart. Maar mag DUO je reisgegevens zomaar erbij pakken?

Het antwoord is nee. Eén jongen die door DUO gepakt werd voor fraude is naar de rechter gestapt, omdat hij de actie van DUO een inbreuk op zijn privacy vond. De rechter heeft hem gelijk gegeven; hij hoeft de onterecht ontvangen studiefinanciering niet terug te betalen en ook zijn boete vervalt. Het is volgens de rechter namelijk beleid dat Translink alleen reisinformatie van ov-chipkaarthouders aan andere partijen mag doorspelen wanneer een officier van justitie hiervan op de hoogte is. Dit is in het geval van de controles van DUO niet zo; zij dienden gemiddeld vijf tot tien informatieverzoeken per week in bij Translink, met een totaal van 377 gecontroleerde studenten.

Hoger beroep

Translink zegt zich van geen kwaad bewust te zijn. Zij waren in de veronderstelling dat DUO als toezichthouder recht heeft op die informatie. Ze verstrekken sinds de uitspraak van de rechter geen gegevens meer aan de Dienst Uitvoering Onderwijs, die overigens in hoger beroep gaat. DUO vindt namelijk dat ze wel gerechtigd zijn om dergelijke gegevens op te vragen en te krijgen op basis van de Algemene Wet Bestuursrecht. Als argument voert DUO aan dat er heel veel gemeenschapsgeld gemoeid is met het controleren van fraude; alleen al in 2013 werden er 3.300 stufi-fraudeurs gepakt. Daarbij bekijken ze niet zomaar de gegevens van random studenten; alleen de studenten die naar voren komen uit een risicoanalyse willen ze checken. Eind van het jaar komt de zaak voor de rechter.